2025 yılında, Aptos Labs ve Jump Crypto, Aptos üzerinde inşa edilen yeni bir veri altyapı protokolü olan Shelby’yi duyurdu. Bugün itibarıyla Shelby, Aptos testnet üzerinde Early Access (Erken Erişim) sürecini başlatıyor.
Web3 için bir veri altyapısı (data primitive) olarak başlayan proje, artık yapay zekâ için doğrulanabilir küresel nesne depolama (verifiable global object storage) çözümüne dönüşmüş durumda. Kurumlar veriyi tek bir küresel adrese yazabiliyor ve dünyanın herhangi bir bölgesinden okuyabiliyor. Her talep kriptografik olarak doğrulanıyor ve veri çıkış (egress) maliyetlerinin, geleneksel bulut sağlayıcılarına kıyasla yaklaşık %70 daha düşük olması bekleniyor. Hedef kitle artık yalnızca kripto geliştiricileri değil; kurumsal ölçekte çalışan yapay zekâ ve altyapı ekiplerini de kapsıyor.
Bugün Neler Yayında?
Shelby Early Access şu anda Aptos ve DoubleZero testnet ortamlarında çalışıyor. Geliştiriciler hemen entegrasyona başlayabilir:
React, Ethereum, Solana ve S3 uyumlu ortamlar için çoklu SDK desteği
GenAI içerik dağıtımı için Shelby Media Kit
Shelby MCP Server ve Shelby Skills ile yapay zekâ ajan araçları
Tüm dokümantasyon: docs.shelby.xyz
Tam üretim sürümünün 2026’nın ilerleyen dönemlerinde yayınlanması bekleniyor.
Shelby Hangi Problemi Çözüyor?
Yapay zekâ sektörü önümüzdeki yıllarda trilyonlarca dolarlık altyapı yatırımı yapıyor. Ancak bu harcamaların altında yatan veri katmanı aynı hızda gelişmedi.
AI iş yükleri doğası gereği:
Okuma ağırlıklıdır (read-heavy)
Küresel olarak dağıtıktır
Geleneksel bulut depolama sistemleri, veri bölgesel sınırları aştığında yüksek ücretler talep eder. Ayrıca çoğu sağlayıcı, hangi verinin hangi haklarla servis edildiğini veya kullanıcı onayının (consent) yerine getirilip getirilmediğini yerel ve doğrulanabilir biçimde kanıtlayamaz.
Bu durum ciddi sürtüşme yaratır:
Ekipler, veriyi işlem gücünün (compute) bulunduğu yere taşımak için fazla ödeme yapar.
Lisanslı veya izinli veri setleri, uyumluluğun kanıtlanamaması nedeniyle kilitli kalır.
Mevcut depolama katmanı, farklı bir iş yükü dönemine göre tasarlanmıştır.
Shelby bu boşluğu kapatmak için geliştirildi:
Veri çoğaltma (replication) olmadan küresel erişim sağlar.
Haklar ve erişim politikaları depolama katmanına entegredir ve zincir üzerinde (on-chain) uygulanır.
Doğrulama, sonradan yapılan bir denetim yerine, teslim anında gerçekleşir.
Aptos Ne Sağlıyor?
Aptos, Shelby’ye küresel ve tutarlı bir kontrol katmanı (control plane) sunar:
50 ms altı blok süreleri
Mainnet lansmanından bu yana %99,99 uptime
Veri sahipliği, kaynak (provenance) ve erişim haklarının zincir üzerinde kaydedilmesi ve uygulanması
Bu sayede herhangi bir taraf, tek bir sağlayıcının iç sistemlerine güvenmek zorunda kalmadan bağımsız doğrulama yapabilir.
Shelby üzerindeki her veri nesnesi için Aptos, değiştirilemez (tamper-proof) bir durum kaydı tutar. Erişim politikaları protokol seviyesinde uygulanır. Koordinasyon katmanı, tek bir operatöre bağlı olmadan küresel ölçekte erişilebilir durumdadır.
Bu, Aptos’un desteklemek üzere tasarlandığı iş yükü kategorisidir:
Yüksek hacimli, küresel dağıtık ve doğrulanabilirliği temel gereksinim olarak gören sistemler.
Aptos Ekosistemi İçin Anlamı
Shelby, ağa yeni bir talep kategorisi getiriyor.
Desteklediği iş yükleri:
AI eğitim pipeline’ları
Üretken medya (generative media) dağıtımı
Doğrulanabilir analitik sistemler
Ajan tabanlı veri alışverişi
Bu iş yükleri doğası gereği yüksek hacimlidir. Her biri zincir üzerinde koordinasyon ve doğrulama gerektirir; bu da Aptos’un güçlü olduğu alanı doğrudan kullanır.
Shelby testnet’ten üretime geçtikçe ve daha fazla ekip protokol üzerinde geliştirme yaptıkça:
Daha fazla veri nesnesi
Daha fazla doğrulama talebi
Ağın koordinasyon altyapısına daha sürdürülebilir talep
oluşacaktır.
Nasıl Başlanır?
Geliştiriciler:
Shelby Discord’a katılabilir.
developers.shelby.xyz üzerinden GitHub ile giriş yaparak Early Access başvurusu yapabilir.
Early Access şunları içerir:
React, Ethereum, Solana ve S3 uyumlu SDK’lar
GenAI içerik dağıtımı için Shelby Media Kit
Shelby MCP Server ve Shelby Skills ile AI ajan araçları
Dokümantasyon: docs.shelby.xyz
Discord: Shelby
Website: shelby.xyz
X: x.com/shelbyserves